Występ na estradzie bez dobrego mikrofonu jest po prostu niemożliwy. Mikrofony to jedne z najważniejszych elementów nagłośnienia. Często jeden czy nawet dwa mikrofony to stanowczo za mało.

Aby nagłośnić zespół muzyczny składający się z wokalisty i kilku innych muzyków, potrzebne jest co najmniej kilka mikrofonów. Dzięki nim dźwięk jest głośniejszy i wyraźniejszy. Jednak, aby spełniły należycie swoją rolę na estradzie, muszą być odpowiednio dobrane. Jakie są i jak wybrać najlepsze mikrofony estradowe?

Jakie są najważniejsze czynniki przy wyborze mikrofonu estradowego?

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że mikrofon estradowy to nie to samo, co mikrofon studyjny, czy taki do użytku domowego i śpiewania karaoke. Mikrofony estradowe to profesjonalne mikrofony stworzone właśnie z myślą o nagłośnieniu nawet dużych imprez i nagłaśnianiu instrumentów, a nie tylko wokalu. Wybór mikrofonu estradowego nie należy do łatwych. Zależy bowiem od kilku czynników. Najważniejsze jest konkretne zastosowanie mikrofonów estradowych. Przy wyborze należy wziąć pod uwagę kilka istotnych parametrów. Pierwszym z nich jest czułość, czyli precyzja, z jaką mikrofon odbiera dźwięki otoczenia. Im jest większa, tym dokładniej mikrofon rejestruje fale akustyczne. Wysoką czułość powinny mieć mikrofony studyjne. Estradowe nie muszą, a nawet powinny mieć niższą. Czułość mikrofonu dynamicznego wynosi zwykle 1-2 mV/Pa, a pojemnościowego od 5 do 50 mV/Pa.

Kolejny ważny parametr mikrofonów to szum własny, który powinien być jak najniższy. Taki szum może zakłócać odbiór cichych dźwięków. Jest on problemem głównie mikrofonów pojemnościowych, ponieważ konieczne jest doprowadzenie do nich zasilania, a prąd generuje zakłócenia elektromagnetyczne. Za dobre uznawane są wartości do 15 db. Rodzaj zasilania także jest bardzo ważnym czynnikiem przy wyborze mikrofonów. Mogą być przewodowe lub bezprzewodowe. Te bezprzewodowe są zasilane za pomocą baterii lub akumulatora i są często wykorzystywane na koncertach, ze względu na brak kabli, które mogą przeszkadzać muzykom.

Wybierając mikrofony, należy też zwrócić uwagę na złącza i kable w zestawie. Zwykle te estradowe mają złącza XLR i są sprzedawane z kablem XLR-XLR lub XLR – jack 3,5 mm. Ten drugi kabel pozwala nawet podpiąć taki mikrofon do komputera. Przy tym pierwszym trzeba użyć interfejsu audio. Należy też pamiętać, że mikrofony pojemnościowe wymagają zasilania fantomowego, właśnie z interfejsu audio.

Wybierając mikrofony estradowe, nie można też zapomnieć o dodatkowych funkcjonalnościach. Należą do nich na przykład osłony przeciwwietrzne, które są przydatne na imprezach plenerowych, gdyż podmuchy wiatru powodują zakłócenia. Tak samo zakłócenia może powodować nawet ludzki wydech czy chuchnięcie, więc osłony mogą też przydać się i we wnętrzach.

Jaki jest najlepszy typ mikrofonu estradowego do konkretnego zastosowania?

Istnieją różne rodzaje mikrofonów estradowych, a każdy rodzaj nadaje się do różnych warunków panujących na scenie i wokół niej, czy dla różnych znajdujących się na scenie osób. Przy wyborze mikrofonu do konkretnego zastosowania należy zwracać uwagę na charakterystykę kierunkową, czyli to, z której strony mikrofon odbiera dźwięki. Wyróżniamy mikrofony jednokierunkowe, dwu- lub wielokierunkowe. Dwukierunkowym można nagłośnić jednocześnie dwa źródła, a wielokierunkowym więcej, dlatego takie mikrofony nadają się do nagłaśniania dużych orkiestr czy chórów. Jednak na zwykłych koncertach pojedynczych artystów lub zespołów kilkuosobowych stosowane są zwykle mikrofony jednokierunkowe. Te z kolei dzieją się na kardioidalne i superkardioidalne. Kardioidalne wyłapują dźwięk z przodu, izolując dźwięki z otoczenia. Są więc idealne do głośnych środowisk. Superkardioidalne również wyłapują dźwięki z jednego kierunku, ale jeszcze lepiej izolują od tych z otoczenia. Potrafią jednak odbierać dźwięki z tyłu, więc przy użyciu takich mikrofonów należy zadbać o odpowiednie ustawienie głośników odsłuchowych.

Jakie parametry mikrofonu estradowego mają największy wpływ na jakość dźwięku?

Parametry, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze mikrofonu estradowego, zostały już opisane, ale które parametry mikrofonów mają największy wpływ na jakość dźwięku? Na pewno charakterystyka kierunkowa, gdyż izolacja od dźwięków z otoczenia jest niezwykle istotna. Każdy dźwięk z otoczenia może zakłócać dźwięk z estrady. Tak samo jak zakłócać dźwięk mogą wszelkie podmuchy, dlatego dla jakości dźwięku bardzo istotne będą osłony przeciwwiatrowe, zwłaszcza w przypadku koncertów na wolnym powietrzu. Najistotniejsze jednak dla jakości dźwięku są czułość mikrofonu oraz jego szum własny. Dlatego dopasowując konkretne mikrofony do konkretnej imprezy, warunków i muzyków, należy zwrócić na nie szczególną uwagę.

Jakie są różnice między mikrofonem dynamicznym a kondensatorowym?

Mikrofony estradowe dzielą się także na dynamiczne oraz kondensatorowe, czyli pojemnościowe. Oba rodzaje używane są na scenach, ale każdy ma określone plusy i minusy, które sprawiają, że do niektórych sytuacji nadają się lepiej, a do innych mniej. Mikrofony dynamiczne mniej kosztują i są odporne na jesienną czy zimową aurę oraz wilgoć. Mają mniejszą czułość i podatność na sprzężenia zwrotne. Są też bardzo solidne i odporne na duże ciśnienie akustyczne. Idealnie więc nadają się do rejestrowania głośnych dźwięków. Ich wadą jednak jest rejestrowanie mniejszej ilości detali poprzez słabszą reakcję na transjenty, a także ograniczone przenoszenie częstotliwości.

Dynamiczny mikrofon doręczny - Audac M67

Mikrofony pojemnościowe są lżejsze od dynamicznych i rejestrują detale, których nie wyłapują dynamiczne. Mogą być wybierane do rejestrowania instrumentów akustycznych. Niestety mają jednak sporo wad. Nade wszystko są droższe i potrzebują dodatkowego zasilania fantomowego z przedwzmacniacza, miksera lub interfejsu audio. Mają też wysoką czułość, przez co nie do końca nadają się na estrady. Dodatkowo mikrofony te są delikatniejsze i bardziej podatne na uszkodzenia, więc najlepiej sprawdzą się do mniej dynamicznych występów w zamkniętych salach, z powodu braku odporności na warunki atmosferyczne.

Mikrofon pojemnościowy - IMG Stageline ECMS-60

Czy mikrofony bezprzewodowe są lepsze od tych przewodowych?

Mikrofon przewodowy to taki, który musi być podłączony do zasilania kablem. Może to być niewygodne na scenie, gdzie muzycy muszą mieć komfort poruszania się. W sytuacji, gdy mikrofony umieszczane są na statywie, a artyści nie poruszają się po całej scenie, można użyć tych przewodowych – zwykłych ręcznych lub powierzchniowych.

Mikrofon powierzchniowy - Monacor ECM-306B/SW Czarny

Jednak w przypadku artystów ruchliwych czy występów, które wręcz wymagają ruchu, jak np. występy taneczne, o wiele lepsze będą mikrofony bezprzewodowe. Te mogą być zasilane bateryjnie lub akumulatorowo. Unikamy dzięki nim pałętających się kabli, ale za to musimy zwrócić uwagę przed koncertem na to, czy baterie nie są rozładowane lub, czy akumulatory są naładowane. Trzeba też zwracać uwagę na to, jak długo baterie w takim mikrofonie będą działały. Zaletą mikrofonów bezprzewodowych jest też mnogość ich rodzajów. Mogą to być zwykłe mikrofony do trzymania w rękach, ale także mikrofony elektretowe zakładane na głowę czy krawatowe, przypinane do ubrania. Potrafią być nawet tak małe, że są prawie niewidoczne.

Elektretowy mikrofon krawatowy - Monacor ECM-821LT

Jakie są najlepsze marki mikrofonów estradowych na rynku?

Istnieje bardzo wiele marek mikrofonów estradowych. W internecie można znaleźć wiele rankingów z najlepszymi markami. Najczęściej w rankingach tych przewijają się marki takie, jak Azusa, Shure, Sony, Samson, Thomson, Takstar czy Boya. Pamiętaj jednak, że marka nie powinna być najważniejszym kryterium wyboru mikrofonu ani też jego cena. Najważniejsze są parametry i dobranie mikrofonów odpowiednich do rodzaju i specyfiki organizowanej imprezy i warunków jej organizacji.

Jakie są rekomendowane mikrofony estradowe dla wokalistów, instrumentalistów i mówców?

Nigdy nikt na scenie nie korzysta z takich samych mikrofonów. Inne będą odpowiednie dla wokalistów, a inne dla muzyków grających na poszczególnych instrumentach. Dla wokalistów czy mówców dobre będą zarówno mikrofony dynamiczne, jak i pojemnościowe. Te dynamiczne sprawdzą się tam, gdzie jest niezwykle głośno, a pojemnościowe w warunkach izolowanych. Jeśli ktoś ma bardziej subtelny głos, wystarczy mikrofon pojemnościowy. Wokaliści rockowi czy metalowi powinni korzystać z mikrofonów dynamicznych, które są odporniejsze na ciśnienie akustyczne. Pojedynczemu wokaliście wystarczy mikrofon jednokierunkowy. Jeśli wokalistów jest więcej, można wybrać dwu- lub wielokierunkowy.

Gitary elektryczne podpięte są zwykle do wzmacniaczy. Te tranzystorowe nie potrzebują dużych głośności do dobrego brzmienia, ale lampowe już tak. Tutaj zalecane są mikrofony dynamiczne. Wzmacniacze są stosowane także do gitar basowych. Tutaj jednak potrzebne są mikrofony wychwytujące dźwięki o niskich częstotliwościach, najlepiej dynamiczne z dużą membraną.

Perkusja wymaga nawet kilku mikrofonów. Do nagłośnienia stóp wystarczą mikrofony takie, jak do gitar basowych, natomiast do bębnów, takie, jak do gitar elektrycznych. Inaczej jest w przypadku talerzy, gdzie lepsze będą mikrofony pojemnościowe. Do perkusji można zastosować zarówno mikrofony jednokierunkowe dla każdego elementu z osobna, jak i mikrofony wielokierunkowe dla wszystkich naraz. Wszystko zależy od tego, jakie brzmienie chce się uzyskać.

Adapter zasilania phantom do mikrofonów elektretowych - Monacor MA-500

Jakie dodatkowe akcesoria i funkcje warto rozważyć przy wyborze mikrofonu estradowego?

Wybierając mikrofony estradowe, warto zwrócić też uwagę na dodatkowe akcesoria. Chodzi oczywiście o to, co mogą zawierać zestawy mikrofonowe, czyli kable, złącza, dodatkowe zasilanie w postaci mikserów czy interfejsów audio, czy zapasowe baterie lub akumulatory do mikrofonów bezprzewodowych. Kolejne przydatne akcesoria mikrofonowe to statywy umożliwiające montaż mikrofonów w różny sposób.

Kosz antywibracyjny do mikrofonu Mozos SHM1 + Statyw mikrofonowy Mozos SB35

Mogą to być statywy stojące na ziemi lub mocowane na ścianie czy nawet przy instrumentach. Warto też zwracać uwagę na obecność osłon chroniących przed wiatrem i warunkami atmosferycznymi, jeśli koncert ma odbywać się w plenerze. Podczas wyborów mikrofonów na estradę, należy zwracać uwagę na najdrobniejsze szczegóły, aby dźwięk na imprezie był idealny - i dla słuchaczy i dla artystów.