Gramofony przeżywają w obecnych czasach swoisty renesans i coraz częściej pojawiają się w domach zarówno prawdziwych audiofilów, jak i wielu mniej wymagających słuchaczy. Dobry gramofon oraz płyty zapewniają nie tylko niezapomniane wrażenia słuchowe, ale także piękny efekt wizualny. W wielu domach analogowy sprzęt audio zajmuje główne miejsce w salonie i jest obiektem dumy swojego właściciela. Gramofony analogowe, jak każde mechaniczne urządzenia, wymagają jednak regularnego przeprowadzania pewnych czynności konserwacyjnych. Najważniejsze jest oczywiście zachowanie czystości naszego gramofonu oraz jego igły, a także samych płyt długogrających. Dowiedz się zatem, jak dbać o swój gramofon, a w szczególności, jak czyścić igłę gramofonu, czym czyścić igłę gramofonu oraz jak właściwie działa gramofon.

W jaki sposób działa gramofon?

Zacznijmy od tego, jak działa gramofon? Sama idea gramofonu wywodzi się od fonografu stworzonego przez Thomasa Edisona ponad 150 lat temu. W tym urządzeniu dźwięk był zapisywany przez stalową igłę w postaci rowków na cylindrach z wosku. Gramofon w postaci przypominającej obecną został zaprezentowany przez Emila Berlinera w 1887 roku. Od tego czasu zmienił się rodzaj napędu gramofonu, materiał, z jakiego wykonane są płyty oraz igły gramofonowe, prędkość obrotowa płyt i wiele innych aspektów, ale zasada zapisywania dźwięku pozostała ta sama. Na płytach gramofonowych dźwięk jest utrwalony w postaci rowków. Igła gramofonu przesuwając się po obracającej się płycie, drga zgodnie z ukształtowaniem tych rowków, a drgania zamieniane są we wkładce na impulsy elektryczne. Sygnał elektryczny możemy już wzmacniać i odtwarzać za pomocą głośników. W starszych gramofonach mechanicznych drgania były bezpośrednio zamieniane na dźwięki, stąd ich charakterystyczne tuby wzmacniające dźwięki.

Igła do wkładki gramofonowej - Ortofon Dj Stylus DigiTrack Limited

W jaki sposób wyczyścić płytę winylową?

Materiał, z jakiego wykonane są płyty winylowe to polichlorek winylu, który łatwo się elektryzuje, co skutkuje przyciąganiem kurzu. Odtwarzanie brudnej płyty powoduje charakterystyczne i dobrze słyszalne trzaski oraz prowadzi do zabrudzenia igły. Dlatego czyszczenie płyt jest zabiegiem koniecznym i każdy fan czarnych krążków powinien wiedzieć, jak prawidłowo wykonywać tę czynność. Jeżeli płyta jest tylko lekko zakurzona, najprostszą metodą jej oczyszczenia jest użycie delikatnej szczoteczki antystatycznej, którą należy przyłożyć do obracającej się płyty i już po kilku obrotach cały kurz znajdzie się na szczoteczce. Jeżeli płyta jest zanieczyszczona mocniej, to niezbędne staje się umycie płyty. Najlepiej w tym celu użyć specjalnego płynu do mycia płyt winylowych oraz miękkiej szmatki.

Jeżeli posiadasz dużą kolekcję winyli, dobrym pomysłem jest zakup specjalnej myjki do płyt, która jest rozwiązaniem najbezpieczniejszym. Możesz tutaj spotkać się z urządzeniami dwóch rodzajów. Pierwszy to myjki do winyli mechaniczne z delikatnymi szczoteczkami czyszczącymi. Drugi to urządzenia korzystające z ultradźwięków. Obie te opcje mają swoich zwolenników. Inną metodą czyszczenia jest użycie tak zwanej masy czyszczącej. To masa przypominającą modelinę, którą przyciska się do powierzchni płyty, a ta przykleja do siebie cały kurz oraz wchłania tłuste plamy z płyty. To najskuteczniejsze metody, którymi wyczyścisz swoje płyty.

Myjka do mycia płyt winylowych - Project Spin Clean

Jak czyścić podstawę gramofonu?

Czyszczenie podstawy gramofonu to najłatwiejsza czynność. Wystarczą do niej dwie nieduże ściereczki. Jedną z nich lekko nawilżaj i przetrzyj nią obudowę. Drugą szmatką przecieraj powierzchnię, usuwając jakiekolwiek resztki wilgoci. Przy większych zabrudzeniach wiele osób stosuje zwykłe płyny do mycia czy nawet te do czyszczenia szyb. Z tymi ostatnimi trzeba jednak uważać, gdyż zawierają alkohol i co słabsze elementy plastikowe mogą ulec odbarwieniu, ponadto istnieje ryzyko starcia naniesionych na obudowę napisów. Dobrym pomysłem jest oczywiście zakupienie specjalistycznych akcesoriów gramofonowych. Jeżeli posiadasz sprzęt dużej wartości, materialnej czy też sentymentalnej, to z pewnością będzie to najbezpieczniejsze rozwiązanie.

Gramofon analogowy z pokrywą - New Horizon Audio 202 + AT-91R Biały

Jak wyczyścić igłę gramofonową?

Igła gramofonu z każdym obrotem zbiera kurz, który znajduje się na odtwarzanej płycie. Nawet najlepiej umyte płyty zdążą go trochę złapać w czasie odtwarzania, dlatego właśnie konieczne jest regularne czyszczenie igły. Brudna igła gramofonowa jest źródłem zakłóceń dźwięku, a w dłuższej perspektywie może przyczynić się do uszkodzeń sprzętu. Jak czyścić igłę gramofonową? Najprostszą metodą jest użycie specjalnego płynu antystatycznego i delikatnej szczoteczki.

Pamiętaj o podłożeniu szmatki, aby nie zanieczyścić płynem gramofonu oraz o odczekaniu aż cały płyn odparuje przed odtwarzaniem kolejnej płyty. Niektórzy też preferują czyszczenie na sucho przy pomocy specjalnej szczoteczki z karbonowym włosiem. Inną metodą jest zanurzanie końcówki igły w specjalnym żelu, który absorbuje zanieczyszczenia. Jak często konieczne jest czyszczenie igły gramofonowej? Jedni uważają, że po każdym odtworzeniu płyty, inni, że co kilkadziesiąt godzin grania. Najlepszym sposobem jest jednak uważne obserwowanie igły i mycie jej zawsze, gdy zauważymy zbierający się na niej kurz.

Wkładka gramofonowa - MoFi Electronics UltraTracker MM

Już dziś zamów odpowiednie preparaty i zacznij prawidłowo dbać o swój gramofon oraz płyty, a będziesz mógł cieszyć się jego pięknym brzmieniem przez długie lata.